Entre tanto investigar resulta que os peregrinos tamen tiñan tempo para divertirse, entre pescuda e pescuda apareceu o Xogo da Oca:
O taboleiro do xogo da Oca interprétase como unha guía simbólica e encriptada do Camiño de Santiago. Asócianse os símbolos do xogo coas etapas de peregrinación. A súa orixe incerta relaciónase co Camiño das Ocas, o Camiño das Estrelas, a Orde do Amorne, e os templarios, María Magdalena, os merovingios, as lendas, o bestiario e o portazgo.
O xogo instaurouse cando Francisco de Médicis regaloulle a Felipe II un exemplar. Causou furor na corte, converteuse en obsequio a partir de entón entre a nobreza e pronto se popularizou en toda Europa.
Outra teoría estendida entre os estudosos do tema atribúe a súa invención á Orde dos Templarios, creada en 1118 en Xerusalén polos cruzados europeos. As 63 casas das que consta o xogo corresponderían coas oquedades da cuncha dun nautilus, que orixinariamente era o que se utilizaba como taboleiro. Detrás das pontes, as ocas ou as pousadas, quizá se atoparían claves para iniciados na enigmática orde. Para os templarios, a base do animal, é dicir, os dedos das patas da oca asimilados a unha horqueta de tres brazos, ou a unha E, simbolizan tamén unha cruz particular e cristiá. É unha cruz templaria como a que se pode observar en Puente a Raíña, na comunidade de Navarra.
O disco de Phaistos, descuberto en Creta en 1908 e datado cara ao ano 2.000 a. C. consiste nun disco plano de arxila, duns 20 cm de diámetro, cunha liña en espiral con 31 casas nunha cara e 30 na outra. Xa neste disco aparecen en oito casas paxaros de gran tamaño, polo que tamén se asocia como precursor.
En Logroño, ao costado da igrexa de Santiago o Real, situada no casco antigo, pódese contemplar a praza de Santiago, un espazo singular fronte ao parque do Ebro, en cuxo pavimento se ha encastrado un singular xogo da Oca con motivos xacobeos. Ao carón desta praza está a fonte do Peregrino, recordo doutra máis antiga.
Taboleiro:
O taboleiro do xogo da Oca ten forma cuadrangular e leva debuxada unha espiral dividida en 63 casas, numeradas do 1 ao 63, cos seus debuxos e normas correspondentes. Hai 24 casas con figuras e regras fixas asignadas, as demais poden mostrar diferentes motivos.
A viaxe de ida está representado polas 32 casas iniciais, que simulan as 32 etapas do Camiño de Santiago. A viaxe de volta corresponde ás casas 33 a 63, é dicir, o taboleiro do xogo da Oca quérese interpretar como unha guía de ida e volta do Camiño de Santiago. Neste sentido, sería unha proxección investida do disco de Phaistos, necesaria para simplificalo e convertelo nun xogo que resultase de máis fácil comprensión. A interpretación dos símbolos corresponde aos iniciados, pois o pobo xogaba sen coñecer os significados primitivos. O xogo era esencial para non esquecerse da estrutura do taboleiro e do significado dos símbolos; lembremos que estamos a falar dunha guía non escrita, senón simbólica.
Nas súas orixes o taboleiro en realidade non existía, era a súa estrutura o que se coñecía, pois era debuxado sobre calquera superficie: lousa, area, etc.
Imitación das etapas xacobeas :
Segundo os intérpretes do xogo, hai tres etapas que presentan a oca no camiño de ida e de regreso: Nájera-Santo Domingo da Calzada, o Burgo Ranero-Mansilla de las Mulas (Vía Trajana) e Ou Cebreiro-Sarria.
A partir da casa 32, iniciarase o camiño de volta ou regreso. As ocas 36, 41 e 54 marcan o sentido para conseguir a Gran Oca, con todo as casas 45, 50, 59 indican o sentido de inicio.
As casas 6 e 12 permiten salvar un obstáculo. Cruzar a ponte significa cruzar a barreira que separa o mundanal do celestial. Este paso ten un custo ou portazgo pola aprendizaxe recibida. Esta transición é moi dura e hai que tomar un descanso para continuar o camiño, por iso débese ir á pousada, na casa 16, que simboliza o descanso para repoñer forzas e emprender de novo o camiño con ánimos renovados. O descanso significa un atraso na consecución da meta.
Os dados das casas 26 e 53 simbolizan a sorte. No xogo da Oca con tirada de dous dados conseguir un 9 supón avanzar e evitar o pozo e a caveira, que representa a morte.
Caer no pozo, na casa 31, supón permanecer ata que alguén o rescate. O pozo simboliza o pecado e o perdón. Aparece antes da Oca. Sitúase na etapa 32, Arzúa-Monte do Gozo. Dise que o Monte do Gozo era o último lugar onde os peregrinos podían pecar; o normal é que lavasen as súas roupas na Lavacolla como un signo de limpeza espiritual para alcanzar Santiago.
O labirinto está na casa 42; o extraviado debe saltar á casa 30, xusto antes do pozo e a piques de alcanzar a Oca. O labirinto representouse como a Torre de Babel: a confusión de camiños físicos, idiomas e ideas.
O cárcere, na casa 42, representa calquera desviación que pode levar a prisión ata que alguén o redima. Hai que ter en conta as desviacións relixiosas tan veladas pola Inquisición e a arbitrariedade da Xustiza aplicada polos distintos reinos e señores. Se o cárcere atópase en León, o único lugar ao que pode sinalar é ao actual hostal de San Marcos, levantado inicialmente como hospital de Peregrinos e cárcere.
A caveira na casa 58 é o sinónimo da morte, o fin do Camiño. A morte supón unha esperanza de resurrección. O xogo da Oca sitúa a caveira na etapa 26 do Camiño de Santiago.
Hai que alcanzar o numero exacto para entrar no xardín da Oca, na casa 63. Corresponderá á casa número 64, pero non está numerada. É a Gran Oca que alcanza e garda a sabedoría secreta, iluminada e non escrita. O final do Camiño, o xardín da sabedoría, o final dun iniciado e o nacemento dun iluminado.
Antes de elaborar o noso propio xogo visualizamos o seguinte video:
Mirade que atentiños estamos:
E a continuación elaboramos o noso xogo da oca con lousa, o cal e moi importante na nosa contorna. A lousa é unha rocha metamórfica de cor negra azulada e de gran moi fino, que se exfolia con facilidade.
Ningún comentario:
Publicar un comentario